//ΛΕΣΒΟΣ Η ΑΡΧΟΝΤΙΣΣΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

ΛΕΣΒΟΣ Η ΑΡΧΟΝΤΙΣΣΑ ΤΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ

Η Λέσβος είναι ο τόπος καταγωγής μου, η ιδιαίτερη πατρίδα του πατέρα μου. Αισθάνομαι συγκίνηση, όταν αναφέρομαι στο νησί αυτό, αφού το έχω συνδέσει με πολυήμερες διακοπές, ξένοιαστες ημέρες, μπάνια στην πεντακάθαρη θάλασσα αλλά και στιγμές οικογενειακές με αγαπημένα πρόσωπα. Κάθε φορά που το επισκεπτόμουν, με γοήτευε όλο και περισσότερο, καθώς ανακάλυπτα ήσυχες ακρογιαλές, μαγευτικά τοπία, γραφικά ταβερνάκια, καινούργιες γεύσεις.

Πάντοτε ταξιδεύαμε με το καράβι, δεν ήταν δυνατόν ολόκληρη οικογένεια να χρησιμοποιήσει αεροπλάνο, αλλά εμένα αυτό ακριβώς μου άρεσε, το ταξίδι με το καράβι, γιατί με γοήτευε το πρωινό που φτάναμε και μπαίναμε στο λιμάνι, ενώ ο ήλιος μόλις που άρχιζε να ξεπροβάλλει και να χρυσώνει με τις αχτίδες του τη θάλασσα. Τότε εμφανιζόταν μπροστά μου και το αγαπημένο νησί και πιο συγκεκριμένα η πόλη, η Μυτιλήνη. Ήταν εκεί, αμφιθεατρικά κτισμένη, με τα όμορφα αρχοντικά της, τη μεγάλη προκυμαία, τις ψαρόβαρκες αραγμένες και τον τρούλο του Αγίου Θεράποντα να ξεπροβέλλει και να ξεχωρίζει ανάμεσα στα σπίτια και στα καταστήματα. Και τότε άνοιγε η μεγάλη πόρτα του πλοίου και από τα σπλάχνα του, θα έλεγε κανείς, έβγαινε ένα χαρούμενο μελίσσι, άνθρωποι κάθε ηλικίας, βιαστικοί να απολαύσουν κάθε στιγμή της παραμονής τους εδώ.

Η πόλη, η Μυτιλήνη, που δίνει το όνομά της και σ’ όλο το νησί, δεν είναι ιδιαίτερα μεγάλη. Η προκυμαία της προσφέρεται για περπάτημα αλλά και για ένα καφεδάκι, αφού σ’ όλο το μήκος της υπάρχουν καφετέριες, εστιατόρια, ζαχαροπλαστεία. Και στα τελευταία μην παραλείψετε να κάνετε μια στάση, για να δοκιμάσετε τους υπέροχους λουκουμάδες. Ξέρω τι θα πεί κάποιος, οι θερμίδες κ.λ.π., αλλά αξίζει να τους δοκιμάσετε, εμένα τουλάχιστον μου φαίνεται ότι δεν έχω δοκιμάσει αλλού ωραιότερους. Αυτό που πάντα μου άρεσε στην πόλη ήταν να περπατώ στο ιστορικό κέντρο, όπου υπάρχει ο κυριότερος εμπορικός δρόμος. Πλακοστρωμένος,γεμάτος κόσμο, που κάνει τα ψώνια του στα μαγαζιά, ή που βρίσκει ευκαιρία να τα πει λιγάκι με τους γνωστούς που συναντά στο δρόμο. Άλλωστε αυτό είναι το χαρακτηριστικό των μικρών πόλεων, οι άνθρωποι γνωρίζονται, χαιρετάει ο ένας τον άλλον εγκάρδια, ανταλλάσσουν τα τελευταία νέα που προέκυψαν και δεν βρήκαν την ευκαιρία να τα μεταδώσουν. Το άλλο σημείο της πόλης που πάντοτε μου άρεσε να επισκέπτομαι με τα συγγενικά μου πρόσωπα ήταν ο προσφυγικός συνοικισμός. Στενά σοκάκια, σπίτια με αυλές γεμάτα λουλούδια και γιασεμιά, άνθρωποι απλοί και χαμογελαστοί. Είναι το μέρος όπου κατέφυγαν, διωγμένοι από τις πατρογονικές τους εστίες στην απέναντι μικρασιατική ακτή οι πρόσφυγες το 1922.

Στο βόρειο μέρος της πόλης, ανάμεσα σε πεύκα και θάλασσα, δεσπόζει το επιβλητικό Κάστρο, ένα από τα μεγαλύτερα κάστρα του Μεσογειακού χώρου. Αν και ο χρόνος έχει αφήσει τα ίχνη του σ’ αυτό, εξακολουθεί όμως να φέρνει στο νου τους ισχυρούς ηγεμόνες της Φραγκοκρατίας, και τα απόρθητα οχυρωματικά έργα που κατασκεύαζαν, για να περιφρουρήσουν την επικράτειά τους. Κάποιοι πιστεύουν ότι κτίστηκε στα βυζαντινά χρόνια, την εποχή του Ιουστινιανού, η ανακαίνισή του όμως έγινε από τον Γενουάτη Φραγκίσκο Γατελούζο, όταν ήταν ηγεμόνας του νησιού, αφού θέλησε να προστατεύσει το νησί κατασκευάζοντας το πιο ισχυρό και απόρθητο κάστρο. Μέσα σ’ αυτό βρισκόταν και το παλάτι του, που ονομάζεται «Πύργος της βασίλισσας».

Στην αντίθετη κατεύθυνση, στο δρόμο προς το αεροδρόμιο θαυμάζει κανείς τα παλιά αρχοντικά, τα οποία κτίστηκαν το 19ο και 20ο αιώνα από ισχυρές οικονομικά οικογένειες του τόπου και αντανακλούν την ακμή του νησιού παλιότερα. Η αρχιτεκτονική τους, καθώς συνδυάζει αρκετές τεχνοτροπίες, είναι εντυπωσιακή, αξίζει να τα επισκεφτείτε.

Και φυσικά δε θα παραλείψετε να επισκεφτείτε το μουσείο του Θεόφιλου στη Βαρειά, μόλις 4 χιλιόμετρα από την πόλη. Ο λαϊκός ζωγράφος αποτυπώνει στα έργα του το νησί, τους κατοίκους, τις ασχολίες τους. Έργα απλά αλλά τόσο όμορφα μέσα από την απλότητά τους, θα σας συγκινήσουν, είμαι σίγουρη.

Ξεκινώντας να γνωρίσουμε ευρύτερα το νησί – πράγμα όχι και τόσο εύκολο, είναι πολύ μεγάλο – ταξιδεύουμε νότια με κατεύθυνση την Αγιάσο. Πριν φτάσουμε, όμως, εκεί, καλό είναι να κάνουμε μια στάση στον Κόλπο της Γέρας. Ένα υπέροχο τοπίο με τις ασημοπράσινες ελιές να φτάνουν μέχρι τη θάλασσα, το μπλε και το πράσινο μαζί. Κι αν θέλετε να απολαύσετε το τοπίο πιο ρομαντικά, επισκεφτείτε το το βράδυ. Το φεγγάρι παίζει με το χρώμα των φύλλων της ελιάς, λούζεται στη θάλασσα και τυλίγει τα πάντα με το γλυκό, υπέροχο φως του.

Η Αγιάσος βρίσκεται στα 27 χιλιόμετρα από την πόλη της Μυτιλήνης. Ο δρόμος είναι ανηφορικός, με πολλές στροφές, αλλά σε αποζημιώνει η εικόνα που αντικρίζεις: Ένα καταπράσινο δάσος και στην αγκαλιά του απλωμένη η Αγιάσος. Μια βόλτα στο εσωτερικό της και ανακαλύπτεις τα παραδοσιακά τριώροφα σπίτια με τις κεραμοσκεπές, τα λιθόστρωτα δρομάκια, τα καταστήματα με έργα λαϊκής τέχνης, τα καφενεία. Την όμορφη εικόνα συμπληρώνουν άνθρωποι μεγάλης ηλικίας, ντυμένοι κάποιοι με την παραδοσιακή φορεσιά του νησιού, που έχουν την πολυτέλεια – δώρο της ηλικίας τους – να κάθονται στα καφενεία, στις πόρτες των σπιτιών τους και να περιεργάζονται το πλήθος των επισκεπτών που συρρέουν κυρίως τους καλοκαιρινούς μήνες. Είναι ευγενικοί, φιλόξενοι και πρόθυμοι να σου διηγηθούν πολλά για τον τόπο τους, αν απευθυνθείς κάποια στιγμή σε αυτούς. Αυτό που μ’ αρέσει περισσότερο σ’ αυτο το χωριό είναι ο αέρας, ένας αέρας δροσερός ακόμα και στην καρδιά του καλοκαιριού, φορτωμένος αρώματα από τις καστανιές, τις μηλιές, τις αχλαδιές και τις κερασιές, τα πεύκα του δάσους. Ονομαστή η Αγιάσος και για την εκκλησία της, αφιερωμένη στην Παναγία. Στη γιορτή της, στις 15 Αυγούστου, πολλοί άνθρωποι έρχονται, για να την ικετεύσουν, να την ευχαριστήσουν ή να φέρουν μια λαμπάδα που έχουν τάξει, και μάλιστα πολλοί διανύουν την απόσταση από την πόλη μέχρι εδώ με τα πόδια, ναι η πίστη δίνει δύναμη.

Πιο πέρα από την Αγιάσο το Πλωμάρι, η δεύτερη μεγάλη πόλη του νησιού. Καταστράφηκε σχεδόν τελείως από μια μεγάλη πυρκαγιά και κτίστηκε από την αρχή, οπότε πήρε τη μορφή που έχει μέχρι σήμερα. Είναι γραφικό το Πλωμάρι, με τα τριώροφα σπίτια του σε διάφορα παλ χρώματα, τα ξύλινα μπαλκονάκια, τις ψαρόβαρκες με τα δίχτυα έτοιμα. Το Πλωμάρι έγινε γνωστό χάρη στο παραδοσιακό ποτό του νησιού, το ούζο. Μια στάση λοιπόν εκεί, για να απολαύσετε ένα ουζάκι δίπλα στη θάλασσα θεωρείται απαραίτητη.

Επόμενη στάση ο Πολυχνίτος. Ο δρόμος της πρόσβασης είναι δύσκολος, γεμάτος στροφές,αλλά στο τέλος αυτού του δρόμου μας περιμένει μια γραφική κωμόπολη. Σπίτια με υπέροχη αρχιτεκτονική, θυρώματα και ανώφλια με σκαλιστές παραστάδες, εντυπωσιακές προσόψεις με επιβλητικά αετώματα, όλα αυτά συντέλεσαν στο να κηρυχθεί ο Πολυχνίτος Παραδοσιακός Οικισμός.Το επίνειό του είναι η Σκάλα Πολυχνίτου. Καφενεδάκια και ψαρόβαρκες στολίζουν το λιμανάκι με τους φοίνικες και πιο πέρα η Νυφίδα, στις αμμουδιές της απολαμβάνουν το μπάνιο τους οι ντόπιοι. Κάποτε ο Πολυχνίτος άκμαζε, τώρα όμως μετράει πια λιγοστούς κατοίκους, οι περισσότεροι αναζήτησαν καλύτερη τύχη στα μεγάλα αστικά κέντρα. Σήμερα είναι γνωστός περισσότερο ως πέρασμα για τη φημισμένη παραλία των Βατερών. Για να φτάσεις στην παραλία αυτή περνάς έξω από το χωριό Βρίσα. Μην το προσπεράσετε αδιάφοροι, γιατί πρόκειται για ένα πραγματικά όμορφο χωριό, με γραφικά σοκάκια, σπίτια καλοδιατηρημένα και μια πλατεία με έναν υπέροχο πλάτανο. Στη σκιά του απολαμβάνουν οι κάτοικοι αλλά και οι επισκέπτες το πρωί τον καφέ τους , ενώ το βράδυ είναι ο τόπος συνάντησης για ένα ουζάκι και λίγη κουβεντούλα. Σε μικρή απόσταση από το χωριό είναι τα Βατερά, ίσως η πιο όμορφη παραλία της Λέσβου., οκτώ χιλιόμετρα παραλία με γαλάζια, δροσερή, πεντακάθαρη θάλασσα.

Αλλάζοντας πορεία κατευθυνόμαστε βόρεια, με προορισμό το Μόλυβο. Περνώντας από ασημένιους ελιώνες και δάση με δέντρα κάθε είδους, φτάνουμε σ’ ένα γραφικό χωριό, τη Συκαμνιά, τόπος καταγωγής του συγγραφέα Στρατή Μυριβήλη. Η Σκάλα Συκαμνιάς είναι ο παραλιακός οικισμός, το λιμάνι. Η εκκλησία ης Παναγιάς της Γοργόνας στο βράχο, στην άκρη του λιμανιού, τα πεύκα που φτάνουν μέχρι τη θάλασσα, η ηρεμία που αποπνέει το τοπίο, όλα αυτά σε προκαλούν για μια στάση, λίγη χαλάρωση.

Ο Μόλυβος, είμαι σίγουρη, θα σας καταπλήξει, μια πέτρινη πόλη σκαρφαλωμένη στο βράχο. Τα πέτρινα σπίτια με τα κεραμίδια, τα όμορφα αρχοντικά, τα δαντελωτά κιγκλιδώματα, τα πλακόστρωτα δρομάκια γοητεύουν και τον πιο απαιτητικό επισκέπτη. Στις καφετέριες με τα ψηλά μπαλκόνια απολαύστε έναν καφέ, ένα χυμό με θέα το βαθύ γαλάζιο της θάλασσας.

Η περιήγηση στη Μυτιλήνη δεν πρέπει να τελειώσει χωρίς επίσκεψη στην Ερεσό, τον τόπο όπου γεννήθηκε η ποιήτρα Σαπφώ. Το χωριό γραφικό, με τα πέτρινα σπίτια του αλλά και την παραλία με τα διάφανα νερά και το λεπτό βότσαλο.

Η Λέσβος είναι το κάστρο στη Μυτιλήνη και τα υπέροχα αρχοντικά της, είναι ο δροσερός αέρας στην Αγιάσο, αλλά και η Παναγιά της Αγιάσου, είναι το άρωμα από ούζο στο Πλωμάρι αλλά και το φεγγάρι στον κόλπο της Γέρας, είναι η πέτρινη πολιτεία στο Μόλυβο αλλά και το υπέροχο ηλιοβασίλεμα στην Πέτρα. Όλα αυτά είναι η Λέσβος αλλά και άλλα πολλά που θα τα ανακαλύψετε, όταν την επισκεφτείτε.

Kalamad