//ΚΥΡΟΥ ΑΝΑΒΑΣΗ – ΣΑΡΔΕΙΣ

ΚΥΡΟΥ ΑΝΑΒΑΣΗ – ΣΑΡΔΕΙΣ

Θα επιχειρήσω  να περιγράψω (σε συνέχειες) την διαδρομή των Μυρίων προς και από την περσική αυτοκρατορία , να εντοπίσω τις περιοχές από τις οποίες πέρασαν και να  διαπιστώσω αν υπάρχουν αρχαιολογικά ευρήματα από αυτές και με ποια ονόματα είναι γνωστές σήμερα.

Στο πρώτο βιβλίο του έργου του Ξενοφώντα  Κύρου Ανάβασις περιγράφονται οι ενέργειες  του Κύρου  για την ανατροπή του Αρταξέρξη και η συγκέντρωση στρατού στις Σάρδεις. Έτσι αρχίζει η προέλαση του Κύρου προς την πρωτεύουσα του Περσικού  κράτους μέσω των μικρασιατικών περιοχών . Οι αντίπαλες δυνάμεις συναντώνται στα Κούναξα, κοντά στον Ευφράτη.

ΣάρδειςSardis
Οι Σάρδεις ήταν πρωτεύουσα της Λυδίας από την εποχή του πάμπλουτου βασιλιά Κροίσου. Με την υποταγή της Λυδίας στους Πέρσες, οι Σάρδεις  γίνεται  έδρα των σατραπών. Εκεί συγκεντρώνει ο Κύρος το σύνολο των δυνάμεών του για την εκστρατεία εναντίον του αδελφού του Αρταξέρξη.

Γεωγραφικός προσδιορισμός:

Βρισκόταν στη μέση της κοιλάδας του Έρμου, στους πρόποδες του όρους Τμώλος Tmolus. Σήμερα, η περιοχή προσδιορίζεται στο σημερινό χωριό  Sart, κοντά στην  Salihli της επαρχίας  Sartmustafa, Μανίσα Manisa της δυτικής Τουρκίας. Ο αρχαιολογικός χώρος , συμπεριλαμβανομένου του συγκροτήματος του λουτρού-γυμνασίου της συναγωγής και των βυζαντινών κτιρίων, είναι ανοιχτός για τους επισκέπτες όλο το χρόνο.

Ιστορία της πόλης
Η στρατηγική της θέση ήταν σπουδαία, γιατί συνέδεε  το εσωτερικό της Ανατολίας  με τις ακτές του Αιγαίου. Κατά τη διάρκεια των χρόνων οι Σάρδεις άλλαξαν πολλές φορές κυρίαρχο.

Οι Σάρδεις στην αρχή ήταν μόνο  μια ακρόπολη στην κορυφή του λόφου, όπου ζούσε ο  βασιλιάς της Λυδίας . Σιγά – σιγά δημιουργήθηκε μια πόλη σε 2 τμήματα. Η κάτω πόλη, που βρίσκεται στις όχθες του ποταμού Πακτωλού, όπου ζούσανε οι απλοί πολίτες, και η Άνω Πόλη, κάτω από την Ακρόπολη,   για τους πλούσιους πολίτες, τα μέλη της βασιλικής οικογένειας , και το παλάτι. Ο Ηρόδοτος έγραψε ότι η κάτω πόλη ήταν ένα μικρό μέρος,  με πολλά από τα σπίτια να είναι φτιαγμένα από καλάμια από το ποτάμι και χωρίς περίβολο.

Σύμφωνα με τον Ηρόδοτο, οι Σάρδεις ιδρύθηκαν από τους γιούς του Ηρακλή.  Οι Σάρδεις και ολόκληρη η Λυδία βρίσκονταν ως τις αρχές του 7ου αι. π.χ. στην επικυριαρχία της Φρυγίας, έως ότου ο Γύγης (680-645 π.χ.) ίδρυσε νέα δυναστεία και οργάνωσε τη χώρα σε ανεξάρτητο βασίλειο.  Η ανακάλυψη και εκμετάλλευση του χρυσού στον Πακτωλό ποταμό έφερε μεγάλη οικονομική ανάπτυξη και οι Σάρδεις έγιναν σημαντικό κέντρο του τότε γνωστού κόσμου.

Το 612 π.Χ.  οι Βαβυλώνιοι με συμμάχους τους Μήδους, κατοίκους του Βορείου Ιράν, κατέλαβαν τη Νινευί και την κατέστρεψαν, βάζοντας τέλος στην ασσυριακή αυτοκρατορία. To γεγονός αυτό  διαμορφώνει ένα νέο πολιτικό χάρτη: Η Βαβυλώνα έγινε το αυτοκρατορικό κέντρο της Μεσοποταμίας και το βασίλειο της Λυδίας έγινε η κυρίαρχη δύναμη στην δυτική Ανατολία με τις Σάρδεις ως πρωτεύουσά του.

Το 561 π.χ. ανέβηκε στο θρόνο ο Κροίσος, ο οποίος επεξέτεινε το λυδικό βασίλειο από το Αιγαίο ως την κεντρική Μικρά Ασία και καθιέρωσε το διμεταλλικό (χρυσός και άργυρος) νομισματικό σύστημα.

Όταν ο Κύρος Β, βασιλιάς της Περσίας, εισέβαλε στις Σάρδεις το 547 π.Χ., έγινε φανερό ότι η έλλειψη ενός τείχους προστασίας της  κάτω πόλης ήταν ολέθριο σφάλμα. Ο Λύδιος βασιλιάς Κροίσος απλά υποχώρησε στην άνω πόλη και ο περσικός στρατός κατέλαβε την  κάτω πόλη με πολύ μικρή αντίσταση. Ο περσικός στρατός βρήκε επιτέλους ένα αφύλακτο σημείο στην άμυνα της ακρόπολης και έτσι οι Σάρδεις τέθηκαν υπό τον έλεγχο των Περσών για τους επόμενους δύο αιώνες.

Η πόλη παρέμεινε υπό Περσική κυριαρχία ως το 334 π.χ.,  οπότε την κατέλαβε ο Μέγας Αλέξανδρος, και στη συνέχεια έγινε αντικείμενο σκληρής διεκδίκησης από τους επιγόνους του.

Σχέσεις με τον Ελληνικό Κόσμο

Στα δυτικά της  Λυδία βρίσκονταν οι ελληνικές αποικίες της Ιωνίας. Μετά την πτώση της Ασσυρίας, η Λυδία ήταν ελεύθερη  να στρέψει την προσοχή της προς τις πόλεις  αυτές, τις οποίες και καταλαμβάνει. Οι κυβερνήτες της Λυδίας  όμως θαύμαζαν  τους Έλληνες και  συμπεριφέρθηκαν στις ιωνικές πόλεις με επιείκεια. Έτσι, οι Ιωνικές πόλεις και οι Λύδιοι  διατήρησαν   πολύ στενές  πολιτιστικές και εμπορικές σχέσεις. Η πόλη των Σάρδεων ήταν  το κέντρο για την ανταλλαγή   αγαθών και ιδεών μεταξύ της Μεσοποταμίας και των Ελληνικών Ιωνικών πόλεων.

Ο Ηρόδοτος (1.31) υποστηρίζει ότι τις Σάρδεις επισκέφθηκε ο Σόλων,  ο διάσημος Αθηναίος νομοθέτης και πολιτικός και ένας από τους επτά σοφούς  της αρχαίας Ελλάδας, ο οποίος συναντήθηκε με το ο Κροίσο, το βασιλιά της Λυδίας. Η συνάντηση αυτή μεταξύ του  Σόλωνα και του  Κροίσου είναι σίγουρα μια μυθοπλασία

Οι Σάρδεις σήμερα

Από το 1958, τα πανεπιστήμια του Harvard και του Cornell έχουν ξεκινήσει ανασκαφές στις Σάρδεις. Στο πλαίσιο αυτών των έργων, το  γυμναστήριο των Σάρδεων έχει αποκατασταθεί, ενώ η συναγωγή,  μία από τις αρχαιότερες ανακαλύφθηκε το 1962. Πρόκειται για  ένα κτίσμα με μήκος πάνω από 91,4 μέτρα. Μερικά από τα σημαντικά ευρήματα από τον αρχαιολογικό χώρο των Σάρδεων φυλάσσονται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Μανίσα στην Τουρκία. Σ’αυτά συμπεριλαμβάνονται  πολλά ρωμαϊκά ψηφιδωτά,  γλυπτά και κεραμικά από διάφορες περιόδους της ιστορίας της πόλης.

 Αρχαιολογικά Ευρήματα
Το Σύμπλεγμα των Λουτρών και του Γυμνασίου
Τα εντυπωσιακά ερείπια του συμπλέγματος των Λουτρών και του Γυμνασίου βρίσκονται δίπλα στον αυτοκινητόδρομο Σμύρνης – Άγκυρας και, με τη συνολική τους έκταση των  5 εκταρίων περίπου, καταλάμβαναν κεντρική θέση στη ρωμαϊκή πόλη.

Η Συναγωγή
Οι Εβραίοι πρέπει να έφτασαν στις Σάρδεις διωγμένοι κατά την καταστροφή της Ιερουσαλήμ από τους Βαβυλώνιους, τον 6ο αι. π.χ. Η μνημειακή συναγωγή που βρίσκεται στα νότια του Γυμνασίου  είναι η μεγαλύτερη γνωστή της αρχαιότητας και ήταν το κέντρο της εβραϊκής ζωής στις Σάρδεις.

Ο Ναός της Άρτεμης
Ο Ναός της Άρτεμης  ήταν  ένας από τους επτά μεγαλύτερους ναούς του Αρχαίου Ελληνικού Κόσμου. Άρχισε να χτίζεται μετά την εκστρατεία του Μεγάλου Αλεξάνδρου και η κλίμακα του (45,7 Χ99,2) φανερώνει ότι χτίστηκε σε αντιπαραβολή με τους τρεις μεγάλους ιωνικούς ναούς της Εφέσου (Ένα από τα 7 θαύματα του αρχαίου κόσμου), της Σάμου και των Διδύμων. Τα πρώτα έξοδα για την ανέγερση του κατέβαλαν οι Σελευκίδες, καθώς οι Σάρδεις αποτελούσαν σημαντική επαρχιακή πρωτεύουσα του βασιλείου τους.

Η Ακρόπολη
Η ανάβαση στην Ακρόπολη απαιτεί διαδρομή 45 περίπου λεπτών. Η πανοραμική θέα ωστόσο αξίζει την προσπάθεια. Τα κυριότερα ερείπια ανήκουν στην Πρώιμη Βυζαντινή περίοδο. Ωστόσο, σχεδόν παντού βρίσκονται διάσπαρτα έργα οχύρωσης από τα Λυδικά ως τα Μεσοβυζαντινά χρόνια.

Η νεκρόπολη και η κοιλάδα των βασιλικών τάφων
Η κύρια νεκρόπολη των Σάρδεων βρίσκεται στους λόφους και τις απόκρημνες πλαγιές στις όχθες του Πακτωλού. Στις ανασκαφές που έκανε το πανεπιστήμιο του Πρίστον εντοπίστηκαν πάνω από 1.000 τάφοι.
Οι βασιλικοί τάφοι βρίσκονται περίπου 5 χλμ βόρεια από τις Σάρδεις , στην περιοχή Μπιν Τεπέ. Είναι ορατοί από τον αυτοκινητόδρομο Σμύρνης – Άγκυρας. Τα ευρήματα από τους τάφους εκτίθενται στο μουσείο Ουσάκ.

Επιμέλεια kontod