//ΒΙΒΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΛΙΣΑΒΟΝΑ

ΒΙΒΛΙΑ ΓΙΑ ΤΗ ΛΙΣΑΒΟΝΑ

Νυχτερινό Τρένο για τη Λισαβόνα, Πασκάλ Μερσιέ
Ο λατινιστής Ράιμουντ Γκρεγκόριους, καθηγητής σ’ ένα λύκειο της Βέρνης, πασίγνωστος για την εμμονή του στο μάθημά του και στην αξία της γνώσης, άνθρωπος μοναχικός, χωρίς οικογένεια, εγκαταλείπει ξαφνικά τη δουλειά του και παίρνει το πρώτο νυχτερινό τρένο για τη Λισαβόνα, απλώς και μόνο επειδή έτυχε να συναντήσει μια νεαρή γυναίκα στο ποτάμι, έτοιμη ν’ αυτοκτονήσει, και μαγεύτηκε ακούγοντάς τη να μιλάει πορτογαλικά.

Στη Λισαβόνα θα ακολουθήσει τα ίχνη ενός ποιητή, του Αμαντέου ντε Πράντου, θα γνωρίσει μέρη, ανθρώπους, γυναίκες, συνήθειες, βιβλία… και, το κυριότερο, σκέψεις, ιδέες, επιθυμίες. Και όταν έρθει αντιμέτωπος με το θάνατο, θα αναγκαστεί να αντικρίσει τη ζωή με άλλο μάτι.

Ένα εξαιρετικά λεπτοδουλεμένο μυθιστόρημα, ύμνος στην αξία της ζωής!

Ω Λισαβόνα, σπίτι μου. Pessoa Fernando
Τίποτε από αυτά δεν μ’ ενδιαφέρει, τίποτε από αυτά δεν επιθυμώ. Αλλά αγαπώ τον Ταγό γιατί υπάρχει μια μεγάλη πολιτεία στην όχθη του. Μου αρέσει ο ουρανός γιατί τον βλέπω από τον τέταρτο όροφο ενός δρόμου της Μπάισα. Ούτε η εξοχή ούτε η φύση μπορούν να μου δώσουν κάτι ισάξιο της ιδιότυπης μεγαλοπρέπειας αυτής της γαλήνιας πόλης, στο φως του φεγγαριού, ιδωμένης από την Γκράσα ή τον Σάο Πέδρο ντε Αλκάνταρα. Δεν υπάρχουν για μένα λουλούδια σαν την απέραντη πολυχρωμία της Λισαβόνας κάτω από τον ήλιο.

Ο μεγάλος σεισμός, Nicholas Shrady
Νοέμβριος 1755, πρωτομηνιά, Άγιοι Πάντες, ο εγκέλαδος χτύπησε τρεις φορές τη Λισαβόνα, ισοπεδώνοντας μια από τις λαμπρότερες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες. Τεράστια παλιρροϊκά κύματα αποτέλειωσαν την καταστροφή, παρασύροντας ζωντανούς και νεκρούς. Η φωτιά που προκάλεσε ο σεισμός φούντωσε από τον δυνατό αέρα και κατέκαιγε τα πάντα για πέντε ολόκληρες ημέρες. Γη, νερό, αέρας και φωτιά, όλα τα στοιχεία της φύσης συνωμότησαν για να προκληθεί μια από τις πιο τρομερές καταστροφές στην Ιστορία. Η Λισαβόνα είχε σχεδόν σβήσει από το χάρτη.

Ιστορία της Πολιορκίας της Λισαβόνας, Ζοζέ Σαραμάγκου
O Pαϊμούντο Σίλβα, ένας ευσυνείδητος επιμελητής βιβλίων, παραβαίνει το χρυσό κανόνα της επιμέλειας όταν αλλάζει ένα «ναι» με ένα «όχι» σε μια Iστορία της Πολιορκίας της Λισαβόνας. M’ αυτή την ασήμαντη κίνηση ανατρέπεται η ιστορία του βιβλίου, συμπαρασύροντας και τη ζωή του. «Kάθε λέξη είναι μια επικίνδυνη θητεία στη μαγεία» και ο Pαϊμούντο δεν έχει άλλη επιλογή από το να γίνει ο ίδιος συγγραφέας και να γράψει μια άλλη Iστορία, που να υποστηρίζει την εξωφρενική του άρνηση, αλλά και να αντιμετωπίσει τόσο τις απαιτήσεις όσο και τις συγκινήσεις της ζωής, που ως τότε παρακολουθούσε από απόσταση παρατηρητή.

Λισαβόνα, Pessoa Fernando  
Ανάμεσα στις είκοσι πέντε και πλέον χιλιάδες σελίδες που βρέθηκαν καταχωνιασμένες στο περίφημο πλέον μπαούλο του Πεσσόα, ήταν κι αυτές που αναφέρονταν στα αξιοθέατα της Λισαβόνας. Ο Πεσσόα είχε σχεδιάσει ένα σύνολο τουριστικών οδηγών για ολόκληρη την Πορτογαλία, με τίτλο “Όλα για την Πορτογαλία”, αλλά τελικά δημιούργησε μόνο έναν για την πόλη του, τον οποίο και έγραψε στα αγγλικά, το 1925. Ο τουριστικός αυτός οδηγός ανακαλύφθηκε ανάμεσα στα χαρτιά του το 1980 και είδε το φως της δημοσιότητας στη Λισαβόνα μόλις το 1992. Είναι ένας χρήσιμος οδηγός ακόμα και για τον σημερινό επισκέπτη, αφού τα περισσότερα από τα αξιοθέατα που περιγράφει ο Πεσσόα είναι πάντα στην ίδια θέση. Ο Πεσσόα μάς παίρνει από το χέρι και, με πολύ απλή γλώσσα, μας παρουσιάζει “τη Λισαβόνα του”. Περιδιαβαίνουμε μαζί του μια πόλη με υπέροχη πνευματική, αρχιτεκτονική και καλλιτεχνική κληρονομιά, και συγχρόνως ανακαλύπτουμε τους «ετερωνύμους του» που κρύβονται πίσω από κάθε γωνιά της, αλλά και τον «ορθώνυμο», τον ίδιο τον Πεσσόα, ο οποίος έβαλε σε τούτο το σύντομο κείμενο όλη του την ψυχή, την ποιητική φωνή του και την περηφάνια του για τον πολιτισμό, τους κήπους, τα αγάλματα, τα κτίρια, τις εκκλησίες, τα μουσεία, τα θέατρα, τις βιβλιοθήκες, τις φυλακές, τις εφημερίδες, τους Πορτογάλους, τη Λισαβόνα – που είναι γι’ αυτόν ολόκληρη η Πορτογαλία.