//ΧΙΟΣ ΤΟ ΝΗΣΙ ΤΗΣ ΜΑΣΤΙΧΑΣ

ΧΙΟΣ ΤΟ ΝΗΣΙ ΤΗΣ ΜΑΣΤΙΧΑΣ

Στο βόρειο Αιγαίο, μια ανάσα από τις μικρασιατικές ακτές, βρίσκεται η Χίος, το νησί της μαστίχας αλλά και του κρασιού και των εσπεριδοειδών, το νησί που ανακαλεί μνήμες από την αρχαιότητα, το μεσαίωνα και την οθωμανική κατοχή, το νησί με τα υπέροχα χωριά του και τους φιλόξενους κατοίκους του.

To πλοίο της γραμμής σε οδηγεί στην πρωτεύουσα του νησιού, τη Χώρα, όπως συνηθίζουν να τη λένε οι ντόπιοι. Μια εκτεταμένη προκυμαία και σ’ αυτήν καταστήματα, καφετέριες, τουριστικά γραφεία, εστιατόρια, λες και όλη η ζωή της Χώρας συμπυκνώνεται σ’ αυτήν την προκυμαία. Στολίδι της Χώρας το Κάστρο της, βυζαντινής προέλευσης, αλλά στο βυζαντινό κορμό οι κατακτητές Γενουάτες, ονομαστοί για την κατασκευή κάστρων, έβαλαν τη δική τους τέχνη, το επέκτειναν και το τελειοποίησαν, θωρακίζοντας έτσι το νησί απέναντι στις εχθρικές επιδρομές, τοσο συχνές στα χρόνια της κυριαρχίας τους, δηλαδή τον 14ο έως το 16ο αιώνα.

Το μεσαιωνικό στοιχείο, όμως, δεν παρατηρείται μόνο στη Χώρα αλλά και στα μεσαιωνικά χωριά, που βρίσκονται στο νότιο τμήμα του νησιού. Θυμίζουν κάστρα, καθώς χτίστηκαν με τέτοιο τρόπο, ώστε να προστατεύονται από τους πειρατές, που λυμαίνονταν τις θάλασσες την περίοδο του Μεσαίωνα.

Τα Μεστά, στο Ν.Δ άκρο της Χίου, είναι το πιο καλοδιατηρημένο από τα μεσαιωνικά χωριά. Η γοητεία του βρίσκεται σ’ αυτήν την πρωτότυπη αρχιτεκτονική του. Σπίτια κτισμένα το ένα δίπλα στο άλλο, χωρίς κενά μεταξύ τους, αφήνοντας μόνο δυο πύλες εισόδου στο χωριό, δημιουργούν ένα προστατευτικό τείχος. Δρομάκια στενά, καλυμμένα ως επί το πλείστον με καμάρες, πάνω από τις οποίες βρίσκονται κτισμένες κατοικίες. Ολόκληρο το χωριό μετατρέπεται, έτσι, σ’ ένα λαβύρινθο, που εμπόδιζε τους πειρατές να φτάσουν εύκολα στο εσωτερικό του. Σήμερα όμως είναι πραγματικά γοητευτικός ο περίπατος στα στενά καλντερίμια, κάτω από τις στοές, τις καμάρες και τα τόξα.

Το Πυργί, έτερο μεσαιωνικό χωριό, με την ίδια αμυντική τεχνοτροπία, με σπίτια διώροφα ή τριώροφα στεγασμένα με θόλους. Καμάρες που σκιάζουν στενά δρομάκια. Σπίτια μεσαιωνικά με τοξωτά ανοίγματα. Μπαλκόνια όπου ξεραίνονται ντοματούλες κατακόκκινες, καστανόχρωμα κρεμμύδια. Παράδεισος ευωδιάς και χρωμάτων. Το Πυργί όμως διαφέρει σε κάτι από τα άλλα μεσαιωνικά χωριά :  στα «ξυστά» του.  Οι προσόψεις των σπιτιών του είναι στολισμένες με σχέδια. Εδώ, θα λέγαμε, τα χρώματα φιλάνε τα σπίτια. Φιλιά παράξενα σε κύκλους, ρόμβους, τετράγωνα αλλά και πουλιά, λουλούδια και φύλλα δέντρων. Απαραίτητος και ο πύργος του χωριού, χτισμένος από τους Γενουάτες.

Και τέλος το καστροχώρι της Ανάβατου, χτισμένο σ’ έναν απότομο λόφο με απόκρημνες πλαγιές, χαρακτηρίζεται ως ο «Μυστράς της Χίου». Γύρω – γύρω το άγριο και τραχύ φυσικό περιβάλλον δένει απόλυτα με τις πέτρινες κατασκευές του χωριού.

Η Χίος είναι παγκόσμια γνωστή για τη μαστίχα της, που παράγεται στα μαστιχοχώρια. Στα νότια παράλια του νησιού, όπου ευδοκιμεί ο σχίνος, 27 περίπου χωριά ασχολούνται με την καλλιέργεια και παραγωγή της μαστίχας.  Άρχισαν να αναπτύσσονται κυρίως την εποχή της κυριαρχίας των Γενοβέζων. Αυτοί φρόντισαν να οχυρώσουν τα μαστιχοχώρια, να τα καταστήσουν φρούρια απόρθητα, αφενός για να τα προστατέψουν από επίδοξους κατακτητές και αφετέρου, για να έχουν το μονοπώλιο της εκμετάλλευσης ενός τόσο σημαντικού προϊόντος. Στην τουρκοκρατία τα χωριά αυτά απολάμβαναν ένα καθεστώς ευνοϊκής μεταχείρισης, αφού ο Σουλτάνος ενδιαφερόταν επίσης για την εκμετάλλευση της αρωματικής μαστίχας. Σήμερα το προϊόν αυτό συνεχίζει να προσπορίζει οικονομικά οφέλη στο νησί, αφού οι επινοητικοί Χιώτες το προωθούν σ’ όλο τον κόσμο και προσπαθούν να κάνουν γνωστές τις ευεργετικές του ιδιότητες σε πολλούς τομείς της ζωής.

Στο νότιο τμήμα του νησιού βρίσκεται και ο Κάμπος, από τις πιο όμορφες περιοχές. Μια μεγάλη πεδινή έκταση γεμάτη πορτοκαλεώνες, μανταρινιές και άλλα φυτά. Οι Γενοβέζοι έκτισαν εδώ τα αρχοντικά τους, αλλά το ίδιο έκαναν και οι ντόπιοι άρχοντες. Χαρακτηριστικό της περιοχής οι όμορφες στέρνες με ανάγλυφα αγάλματα και κρουνούς, για να συγκεντρώνονται εκεί τα νερά και να ποτίζονται τα περιβόλια. Τα παλιά αρχοντικά, περιτριγυρισμένα από πολύχρωμα λουλούδια, μπουκαμβίλιες, γιασεμιά, δένουν το χθες με το σήμερα. Υπέροχη επίσης η αρχιτεκτονική τους, οι αψίδες πάνω από τα παράθυρα και τις πόρτες, τα μπαλκονάκια στηριγμένα σε κολώνες και στοές δημιουργούν ένα όμορφο  αισθητικά σύνολο. Οι θυρεοί στις εξωτερικές πύλες των σπιτιών  αναδεικνύουν την οικονομική  δύναμη και τη σημαντική θέση των οικογενειών αυτών  στην κοινωνία του νησιού.

Το βόρειο τμήμα της η Χίος παρουσιάζει μια διαφορετική εικόνα. Μικρά χωριουδάκια σκαρφαλωμένα σε ψηλά βουνά. Εγκαταλελειμμένοι οικισμοί δίνουν την αίσθηση ενός τόπου ξεχασμένου από το χρόνο.

Η Βολισσός είναι το σημαντικότερο χωριό της βορειοδυτικής Χίου. Εκτείνεται στους πρόποδες ενός λόφου, στην κορυφή του οποίου δεσπόζει το μεσαιωνικό κάστρο με τους έξι πύργους του.

Τέλος ένα προσκύνημα αξίζει να γίνει στη Νέα Μονή, το σπουδαιότερο βυζαντινό μνημείο της Χίου. Χτισμένη τον 11ο αιώνα, έχει υπέροχα ψηφιδωτά. Η Μονή όμως είναι συνδεδεμένη και με ένα γεγονός από την πρόσφατη ιστορία του νησιού. Το 1822 οι Τούρκοι στη σφαγή της Χίου, που τη φρίκη της απεικόνισε ο γνωστός ζωγράφος Ντελακρουά, κατέσφαξαν Χιώτες, που αναζήτησαν προστασία στη Μονή καθώς και τους ίδιους τους μοναχούς.

Για ξεκούραση και χαλάρωση το νησί διαθέτει πολλές και υπέροχες παραλίες. Ο Καρφάς, με τη χρυσή αμμουδιά και την αβαθή θάλασσα αλλά και τα Μαύρα Βόλια, που οφείλουν το όνομά τους στα μεγάλα μαύρα βότσαλα, σας περιμένουν.

Μια επίσκεψη στη Χίο είναι μια υπέροχη εμπειρία, γιατί είναι μια γνωριμία με την όμορφη  φύση της, την ιστορία, την παράδοση και τον πολιτισμό της αλλά και τη γνωστή φιλόξενη διάθεση των κατοίκων.

KalamaD