//ΣΥΡΟΣ Η ΑΡΧΟΝΤΙΣΣΑ

ΣΥΡΟΣ Η ΑΡΧΟΝΤΙΣΣΑ

Τα ευρήματα που έφερε στο φως η αρχαιολογική σκαπάνη τον περασμένο αιώνα στη Χαλανδριανή, βορειοανατολικά του νησιού, αποδεικνύουν την ύπαρξη ζωής κατά την προϊστορική εποχή και συγκεκριμένα την 3η χιλιετία π.χ., όταν δηλαδή ακμάζει ο Κυκλαδικός πολιτισμός.
Κατά την Κλασική εποχή (5ος – 4ος αι. π.χ.) η Σύρος γίνεται μέλος της Αθηναϊκής Συμμαχίας και πλήρωνε στους Αθηναίους το συμμαχικό φόρο. Όταν επικράτησαν οι Μακεδόνες, στα τέλη του 4ου αιώνα π.χ , η Σύρος υποτάχθηκε σ’ αυτούς.
Στα βυζαντινά και ρωμαϊκά χρόνια σημειώθηκαν περίοδοι ακμής αλλά και αναταραχών. Τον 8ο αιώνα μ.χ. αρχίζει να οικοδομείται ο οικισμός της Άνω Σύρου.

Σταθμό στην ιστορία της αποτελεί η κατάκτησή της από τους Ενετούς το 1207 μ.χ. και στα χρόνια αυτά της Ενετοκρατίας οι κάτοικοι ασπάστηκαν το Καθολικό δόγμα. Την εποχή αυτή, δηλαδή το 13ο αιώνα, ο πρώτος σημαντικός οικισμός, η Άνω Σύρος, που άρχισε να οικοδομείται τον 8ο αίώνα, ολοκληρώθηκε και πήρε τη μορφή που έχει σήμερα.

Στα μέσα του 16ου αιώνα καταλήφθηκε από τους Τούρκους.

Το 19ο αιώνα παρατηρείται στο νησί μεγάλη οικονομική και πολιτιστική ανάπτυξη, και το γεγονός αυτό δίνει τη δυνατότητα στους κατοίκους να βοηθούν τον εθνικό απελευθερωτικό αγώνα της Ελλάδας.

Στον 20ο αιώνα αρχίζει η οικονομία της να παρακμάζει, γιατί αναπτύσσονται τα λιμάνια της Αθήνας και του Πειραιά, με αποτέλεσμα να μεταφερθεί εκεί η βιομηχανική και εμπορική δραστηριότητα.

Ένας άλλος παράγοντας που επηρέασε αρνητικά το εμπόριό της ήταν στα μέσα του 2ου αιώνα η γερμανική κατοχή και η πείνα που ακολούθησε το χειμώνα του 1941 – 42 αφάνισε χιλιάδες Συριανούς. Στην οικονομική της οπισθοδρόμηση συνετέλεσαν και οι βομβαρδισμοί, οι οποίοι κατέστρεψαν πολλά δημόσια κτίρια αλλά και σπίτια.

Ερμούπολη.
Η Ερμούπολη κατοικείται από τους πρόσφυγες, που καταφθάνουν στο νησί την περίοδο της ελληνικής επανάστασης. Το 1822, μετά τις σφαγές στη Χίο, τα Ψαρρά, τη Μ. Ασία, την Κάσο, πολλοί κάτοικοι των περιοχών αυτών εγκατέλειψαν τον τόπο τους και αναζήτησαν ασφάλεια στη Σύρο, γιατί το νησί ήταν προστατευμένο από τις Μεγάλες Δυνάμεις, λόγω του Καθολικού Δόγματος που είχε επικρατήσει.

Είναι χαρακτηριστικό ότι οι πρόσφυγες δημιουργούσαν συνοικίες δικές τους, στις οποίες έδιναν και χαρακτηριστικά ονόματα, τα οποία θύμιζαν τον τόπο τους, όπως η συνοικία Βροντάδο, που δημιουργήθηκε από τους Χιώτες.

Το 1823 οι κάτοικοι έκαναν συμβούλιο και αποφάσισαν να ονομάσουν την πόλη τους Ερμούπολη δηλαδή πόλη του Ερμή, θεού του εμπορίου.

Πρέπει να σημειωθεί ότι οι νέοι κάτοικοι ήταν ήταν εργατικοί και φιλοπρόοδοι. Το 1823 ίδρυσαν το πρώτο δημοτικό Γυμνάσιο της ελεύθερης πλέον Ελλάδας με Γυμνσιάρχη το Νεόφυτο Βάμβα. Στο Γυμνάσιο αυτό φοίτησε αργότερα και ο Ελευθέριος Βενιζέλος.

 Αξιοθέατα
Δημαρχείο. Είναι  κτισμένο με σχέδια του γερμανού αρχιτέκτονα Ερνέστου Τσίλλερ,στα τέλη του 19ου αιώνα. Νεοκλασικό κτίριο με αέτωμα, κίονες δωρικούς και ιωνικούς και μια εντυπωσιακή σκάλα πλάτους περίπου 16 μ. που οδηγεί στην είσοδο.

 Αρχαιολογικό Μουσείο. Βρίσκεται στην Ερμούπολη και στεγάζεται στο Δημαρχείο της πόλης. Τα ευρήματα από τον οικισμό της Χαλανδριανής αποτελούν την κεντρική συλλογή του Μουσείου. Μπορεί επίσης να δει κανείς άλλα ευρήματα της νεολιθικής εποχής, τάφους αξιόλογους, νεότερους ιστορικά, οι οποίοι τοποθετούνται στα ελληνιστικά χρόνια, καθώς και επιγραφές και επιτύμβιες στήλες των ελληνιστικών και ρωμαϊκών χρόνων.

Ιστορικό Αρχείο Κυκλάδων. Ο επισκέπτης έχει πρόσβαση σε ιστορικά αρχεία από το 1821 και μετά. Σωστά ταξινομημένα βοηθούν τον επισκέπυη να σχηματίσει μια ιδέα για την ιστορική πορεία του νησιού.

Θέατρο Απόλλων. Η θεμελίωσή του έγινε το 1826, ενώ 2 χρόνια αργότερα λειτούργησε για πρώτη φορά με ένα έργο του Verdi «Ριγκολέτο». Η αρχιτεκτονική του θυμίζει ιταλικά πρότυπα. Με το πέρασμα του χρόνου υπέστη αλλοιώσεις και ανακαινίσθηκε Σήμερα λαμβάνουν χώρα σ’ αυτό πολιτιστικές εκδηλώσεις καθώς και το Φεστιβάλ Αιγαίου.

Πλατεία Μιαούλη. Όμορφη πλατεία με φοίνικες, καταστήματα καφετέριες, όπου μπορείτε να πάρετε τον καφέ σας, θαυμάζοντας συγχρόνως το Νεοκλασικό Δημαρχείο, που βρίσκεται εδώ. Στην πλατεία επίσης βρίσκεται και το άγαλμα του Μιαούλη, καθώς και μια εξέδρα, φτιαγμένη από μάρμαρο, με παραστάσεις του Απόλλωνα και των Μουσών, στην οποία παίρνει τη θέση της η Φιλαρμονική του Δήμου.

Πνευματικό Κέντρο πρώην «Λέσχη Ελλάς». Επιβλητικό κτίριο, νεοκλασικό με ιταλικά στοιχεία, βρίσκεται δεξιά από το Δημαρχείο. Στεγάζονται σ’ αυτο το Πνευματκό Κέντρο Ερμούπολης, η Δημοτική Βιβλιοθήκη, το Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης, αίθουσες εκθέσεων καθώς και ο Δημοτικός Ραδιοφωνικός Σταθμός.

Τελωνείο και Αποθήκες Διαμετακομίσεως. Το κτίριο του Τελωνείου βρίσκεται στο λιμάνι και συνεχόμενες με αυτό είναι οι Αποθήκες Διαμετακομίσεως. Διώροφο κτίριο με μικρά παραθυράκια στον πρώτο όροφο, ενώ στο ισόγειο υπάρχουν συνεχόμενες καμάρες.

Βιομηχανικό Μουσείο Ερμούπολης. Διασώζει τη βιομηχανική κληρονομιά της πόλης.

Εκκλησία Αγίου Νικολάου του Πλουσίου. Ο Άγιος Νικόλαος είναι ο πολιούχος της Ερμούπολης. Ο γαλάζιος τρούλος και το καμπαναριό του διακρίνονται μόλις το πλοίο κάνει την είσοδό του στο λιμάνι. Το επίθετο «πλούσιος» τον κάνει να ξεχωρίσει από τον Άγιο Νικόλαο το «Φτωχό», που βρίσκεται στην Άνω Σύρο και ήταν η πρώτη ορθόδοξη εκκλησία του νησιού.

 Μητρόπολη (Μεταμόρφωση του Σωτήρα). Πρόκειται για τον πρώτο χρονολογικά Ναό του νησιού και βρίσκεται σε μια από τις πρώτες γειτονιές της Ερμούπολης. Στο προαύλιο αυτού του Ναού οι πρόσφυγες έδωσαν το όνομα στην πόλη.Αξίζει μια βόλτα για να δείτε την περιοχή, αλλά και για να επισκεφθείτε, αν θέλετε, το Εκκλησιαστικό Μουσείο, που βρίσκεται δίπλα στην εκκλησία.

Ιερός Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Είναι ο δεύτερος χρονολογικά Ναός της Ερμούπολης. Διαθέτει μαρμάρινο Τέμπλο, ωραίο ζωγραφικό διάκοσμο και, το σημαντικότερο, φιλοξενεί την εικόνα της Κοίμησης της Θεοτόκου, –  απ’ όπου πήρε και το όνομάτου ο Ναός – ένα από τα νεανικά έργα του Δομήνικου Θεοτοκόπουλου, και μάλιστα αυθεντικό.

Στην Άνω Σύρο βρίσκεται επίσης και και η ορθόδοξη εκκλησία του Αγίου Αθανασίου.

Συνοικία Βαπόρια. Αξίζει μια βόλτα στη συνοικία αυτή, για να θαυμάσετε νεοκλασικά σπίτια και υπέροχη θέα στη θάλασσα. Στην περιοχή αυτή κατοικούσαν οι πλούσιοι αστοί, οι ιδιοκτήτες πλοίων και οι βιομήχανοι.

 Άνω Σύρος.
Πρόκειται για ένα μεσαιωνικό οικισμό, που είναι κτισμένος αμφιθεατρικά στο λόφο του Αγίου Γεωργίου. Δημιουργήθηκε σταδιακά από τον 8ο αιώνα έως το 13ο, οπότε πήρε και τη σημερινή του μορφή. Είναι χτισμένος μακριά από τη θάλασσα και εδώ οι άνθρωποι έβρισκαν προστασία και καταφύγιο από τις επιδρομές των πειρατών. Εδώ γεννήθηκε και έζησε ο αρχαίος φιλόσοφος Φερεκύδης.

Στην κορυφή του λόφου δεσπόζει η όμορφη εκκλησία του Αγίου Γεωργίου, η οποία είναι και η Μητρόπολη των Καθολικών. Χτίστηκε το 1200, ανακαινίστηκε όμως το 1834.
Λίγο πιο κάτω βρίσκεται η γυναικεία Μονή του Τάγματος του Αγίου Φραγκίσκου, πρώην Μονή Ιησουιτών, με εντυπωσιακή διακόσμηση.

Πιο χαμηλά συναντά κανείς το Μοναστήρι των Καπουτσίνων. Στην αυλή του συνεδρίαζαν οι προεστοί του νησιού. Στην εκκλησία του Αγίου Ιωάννη, που βρίσκεται στη Μονή, υπάρχουν κρύπτες στις οποίες κατέφευγαν οι κάτοικοι, για να σωθούν από τις πειρατικές επιδρομές.

Η εκκλησία του Αγίου Νικολάου του φτωχού, είναι η παλαιότερη εκκλησία του νησιού. Χρονολογείται γύρω στα μέσα του 16ου αιώνα.

Στην Άνω Σύρο βρίσκεται επίσης και η εκκλησία του του Αγίου Αθανασίου. Στη ρεματιά που απλώνεται εκεί μπορεί να δει κανείς την Πηγή. Στις πέτρινες πλύστρες παλιότερα έπλεναν τα ρούχα τους οι γυναίκες του νησιού, αλλά και σήμερα κάποιες γυναίκες πλένουν εκεί τα βαριά ρούχα, χαλιά και στρωσίδια.
Κατεβαίνοντας λίγο ακόμα συναντάμε την Πιάτσα, τον κεντρικό δρόμο στον οποίο ρίσκονται συγκεντρωμένα καταστήματα, ταβέρνες, μπαρ.

Στην Άνω Σύρο μπορείτε να επισκεφθείτε και το Μουσείο Μάρκου Βαμβακάρη. Ο Βαμβακάρης γεννήθηκε στην Άνω Σύρο το 1905 και πέρασε εκεί τα πρώτα χρόνια ης ζωής του. Στο Μουσείο εκτίθενται προσωπικά αντικείμενα του λαϊκού τραγουδιστή.

Παραλίες Σύρου.
Γαλησσάς. Μια μεγάλης έκτασης παραλία, με χρυσαφένια άμμο, καταγάλανα νερά αλλά και αρκετά δέντρα που προσφέρουν σκιά και δροσιά.Μπορείτε να κολυμπήσετε, να κάνετε θαλάσσια σπορ και να φάτε κάτι στις ταβέρνες και τα εστιατόρια που υπάρχουν εκεί. Μπορείτε ακόμα και να μείνετε, αφού διαθέτει studios και ξενοδοχεία.

Αγκαθωπές: η παραλία των κρίνων. Εκτός από τα καθαρά νερά και τη χρυσή άμμο εκείνο που τη χαρακτηρίζει είναι τα κρίνα της θάλασσας  που υπάρχουν παντού τριγύρω. Τα νερά είναι ρηχά, είναι επομένως ιδανική για οικογένειες με μικρά παιδιά. Απέναντι υπάρχουν δυο μικρά νησάκια, ακατοίκητα, το Σχοινονήσι και το Στρογγυλό.

Κίνι. Απέχει περίπου 10 χιλιόμετρα από την Ερμούπολη. Το τοπίο είναι υπέροχο, τα νερά καταγάλανα και το ηλιοβασίλεμα σ’ αυτή την παραλία μαγευτικό. Οι ρομαντικοί σπεύσατε…
Δελφίνι. Παραλία για να χαλαρώσετε και να ηρεμήσετε με καθαρά, καταγάλανα νερά, χρυσή άμμο και υπέροχη φύση.

Βάρη. Βρίσκεται σ’ ένα κλειστό κόλπο, είναι μια ήρεμη παραλία με ρηχά νερά, κατάλληλη επομένως για παιδιά.

Kalamad