//ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΙ ΡΥΘΜΟΙ ΠΟΥ ΣΥΝΑΝΤΑΜΕ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ 19ου ΑΙΩΝΑ

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΟΙ ΡΥΘΜΟΙ ΠΟΥ ΣΥΝΑΝΤΑΜΕ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ ΜΕΧΡΙ ΤΟ ΤΕΛΟΣ ΤΟΥ 19ου ΑΙΩΝΑ

Αρχιτεκτονικοί ρυθμοί που συναντάμε στην Ευρώπη μέχρι το τέλος του 19ου αιώνα
Ρομανική Τέχνη ή Ρομανικός Ρυθμός ( 10ος μέχρι αρχές 13ου αιώνα)
Ο όρος ρομανική τέχνη (ή ρομανικός ρυθμός) αναφέρεται στο καλλιτεχνικό ρεύμα που κυριάρχησε στη μεσαιωνική Ευρώπη από τον 10o ως τις πρώτες δεκαετίες του 13ου αιώνα και εκφράστηκε κυρίως στην εκκλησιαστική αρχιτεκτονική και γλυπτική, λιγότερο στη μνημειακή ζωγραφική, την εικονογράφηση χειρογράφων και τη μικροτεχνία. Ονομάστηκε έτσι τον 19ο αι. λόγω της καταγωγής κάποιων χαρακτηριστικών της από τη ρωμαϊκή τέχνη, όπως αντίστοιχα ονομάστηκαν ρομανικές γλώσσες όσες κατάγονταν από τα λατινικά. Η ρομανική τέχνη είναι η πρώτη που απλώθηκε σε ολόκληρη την καθολική Ευρώπη, από τη Σκανδιναβία ως την Ιβηρική Χερσόνησο και τη Σικελία, συμπεριλαμβανομένων και των Βρετανικών Νησιών, όπου είναι περισσότερο γνωστή ως «νορμανδική» επειδή εκεί την έφεραν οι Νορμανδοί από την ηπειρωτική Ευρώπη.

Ο ρομανικός ρυθμός επανέφερε στην αρχιτεκτονική και τη γλυπτική της δυτικής Ευρώπης τη μνημειακότητα, που είχε υποχωρήσει μετά την κατάλυση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και την παρακμή της τέχνης της. Η μνημειακότητα επιτεύχθηκε κυρίως με την εφαρμογή του θολωτού κατασκευαστικού συστήματος, που ήταν ήδη διαδεδομένο στη ρωμαϊκή αρχιτεκτονική. Σε σχέση με το σύστημα «δοκού επί στύλων» των παλαιότερων ξυλόστεγων μεσαιωνικών ναών, οι θόλοι και τα τόξα αυτού του συστήματος μπορούσαν να καλύψουν ναούς μεγαλύτερου μεγέθους με βαριά, λίθινη στέγη και έτσι να δημιουργήσουν επιβλητικά κτήρια μνημειακών διαστάσεων.
Δείγμα είναι ο Ναός του αβαείου των Βενεδικτίνων στο Μούρμπαχ της νότιας Αλσατίας

Καθεδρικός του Στρασβούργου

Γοτθικός Ρυθμός ( αρχές 12ος μέχρι τέλη 14ου αιώνα)

Γοτθική τέχνη ονομάζεται το καλλιτεχνικό ρεύμα που εμφανίστηκε την περίοδο του Μεσαίωνα. Η γοτθική τέχνη άρχισε να εμφανίζεται στη Γαλλία, περίπου στις αρχές του 12ου αιώνα και κυρίως στην αρχιτεκτονική. Στη διάρκεια των επόμενων χρόνων και μέχρι τα τέλη του 14ου αιώνα, εξαπλώθηκε σε ολόκληρη σχεδόν τη δυτική Ευρώπη. Την γοτθική τέχνη διαδέχθηκε η περίοδος της Αναγέννησης, αν και δείγματα γοτθικών δημιουργιών καταγράφονται και μέχρι τα τέλη του 15ου αιώνα.

Τα πιο αντιπροσωπευτικά γοτθικά οικοδομήματα είναι καθεδρικοί ναοί και ανάκτορα, γεγονός που είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το είδος της πολιτιστικής ζωής της εποχής, που έχει ως επίκεντρο την Εκκλησία και το Παλάτι. Σύμβολα του γοτθικού αρχιτεκτονικού σχεδίου αποτελούν οι αιχμηρές κυκλικές αψίδες σε συνδυασμό με σύνθετους κίονες, θόλους και παράθυρα μεγάλων διαστάσεων, συχνά διακοσμημένων με υαλουργήματα. Στο εσωτερικό των ναών, δεσπόζουν διακοσμήσεις που αφηγούνται τμήματα της Βίβλου. Οι γοτθικοί καθεδρικοί ναοί αντιπροσωπεύουν ένα είδος μικρόκοσμου και το επιβλητικό αρχιτεκτονικό ύφος εξυπηρετεί στην μετάδοση του θρησκευτικού μηνύματος της μεγαλοσύνης του Θεού σε αντιδιαστολή με την ταπεινότητα της ανθρώπινης ύπαρξης.

Γνωστότεροι ναοί γοτθικού ρυθμού σήμερα είναι η Παναγία των Παρισίων, το Αβαείο του Ουέστμινστερ, η Μητρόπολη του Στρασβούργου

Το u minuty είναι κτίριο αναγεννησιακού ρυθμού στην παλιά πλατεία της Πράγας

Αναγεννησιακός Ρυθμός  (15ος μέχρι και 16ος αιώνας)

Με τον όρο Αναγεννησιακή τέχνη αναφερόμαστε στην καλλιτεχνική παραγωγή κατά την ιστορική περίοδο της Αναγέννησης. Ένα από τα κύρια χαρακτηριστικά της ήταν η ανανέωση των θεμάτων και της αισθητικής στην Ευρώπη. Η καλλιτεχνική παραγωγή την περίοδο αυτή είναι δύσκολο να οριοθετηθεί χρονικά, ωστόσο θεωρούμε πως ξεκίνησε στην Ιταλία τον 15ο αιώνα και διαδόθηκε στην υπόλοιπη Ευρώπη, με διαφορετικούς όμως ρυθμούς και σε διαφορετικό βαθμό ανάλογα με την γεωγραφική περιοχή. Τον 16ο αιώνα έφθασε σε πολλές χώρες στο απόγειό της.

Στην Αναγέννηση, η αρχιτεκτονική δίνει έμφαση στις οριζόντιες γραμμές και επιδιώκει την αρμονία στην τελική σύνθεση. Επιπλέον υπάρχει έντονο το στοιχείο της διακόσμησης, με θέματα δανεισμένα από την αρχαιότητα, τα οποία διανθίζουν τις προσόψεις και το εσωτερικό. Ίσως η πιο αξιοπρόσεκτη αρχιτεκτονική πρακτική είναι οι θόλοι των κτιρίων, εμπνευσμένοι πιθανά από το ρωμαϊκό Πάνθεον. Σημαντικά δείγματα αρχιτεκτονικής – κυρίως θρησκευτικών ναών – εντοπίζονται ως επί το πλείστον στην Ιταλία (για παράδειγμα ο Άγιος Πέτρος στη Ρώμη) και λιγότερο στο υπόλοιπο της Ευρώπης.
Δείγμα είναι το Ντούμ ου Μινούτι στην παλιά πλατεία της Πράγα.

Μπαρόκ  ρυθμός (1600 μέχρι 1750)
Με τον όρο Μπαρόκ (Baroque) αναφερόμαστε είτε στην ιστορική περίοδο 1600 – 1750 που ακολούθησε την Αναγέννηση (ειδικότερα τον Μανιερισμό), είτε στο συγκεκριμένο καλλιτεχνικό ύφος που διαμορφώθηκε την περίοδο αυτή. Το ύφος του Μπαρόκ αποτέλεσε ένα νέο τρόπο έκφρασης που γεννήθηκε στη Ρώμη της Ιταλίας, απ’ όπου εξαπλώθηκε σχεδόν σε ολόκληρη την Ευρώπη. Χαρακτηρίστηκε από ένα έντονο δραματικό και συναισθηματικό στοιχείο, ενώ εφαρμόστηκε κυρίως στην αρχιτεκτονική, τη γλυπτική και τη μουσική, αλλά συναντάται παράλληλα και στη λογοτεχνία ή τη ζωγραφική.

Ως τυπικά χαρακτηριστικά της μπαρόκ αρχιτεκτονικής μπορούμε να αναφέρουμε:
δραματική χρήση του φωτισμού με έντονες αντιθέσεις
υπερβολική χρήση διακοσμητικών στοιχείων συμπεριλαμβανομένων και μεμονωμένων γλυπτών στο εξωτερικό
μεγάλης κλίμακας διακοσμητικές αναπαραστάσεις στις οροφές των κτιρίων
έντονη σύνδεση της αρχιτεκτονικής με τη ζωγραφική
Εκκλησία Αγίου Νικολάου Πράγα ή Κάρλοβυ Βάρυ και το Μοναστήρι Λορέτο στην Μάλα Στράνα της Πράγας

Από δεξιά η εκκλησία του Tyn και μετά το παλάτι Kinsky σε ρυθμό Ροκοκο στην παλιά πλατεία

Ροκοκό ρυθμός (1710 μέχρι 1770)

Με τον όρο Ροκοκό αναφερόμαστε στην τεχνοτροπία που διαδέχθηκε το μπαρόκ και αναπτύχθηκε στις αρχές του 18ου αιώνα, κυρίως στη Γαλλία. Ως καλλιτεχνικό ρεύμα, εκδηλώθηκε κατά κύριο λόγο στη ζωγραφική, τη διακόσμηση και την αρχιτεκτονική.

Το ροκοκό στην αρχιτεκτονική πρωτοεμφανίζεται στα τελευταία χρόνια της βασιλείας του Λουδοβίκου ΙΔ΄, αλλά αποκτά τα βασικά του χαρακτηριστικά στα πρώτα χρόνια της βασιλείας του Λουδοβίκου ΙΕ΄. Αυτός ο ρυθμός χρησιμοποιείται κυρίως για την εσωτερική διακόσμηση.

Σταδιακά διαδίδεται και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες και αναπτύσσεται ιδιαίτερα στη Βαυαρία, την Αυστρία αλλά και την Ιταλία. Στην Πρωσία το ανάκτορο Σανσούσι(Sanssouci) θεωρείται ως το αριστούργημα του φρειδερικιάνικου ροκοκό. Εγκαινιασμένο στην διακόσμηση πολλών δωματίων στο ανάκτορο των Βερσαλλιών, το ροκοκό ξετυλίγει όλη την μεγαλοπρέπεια του σε πολλά κτίρια στο Παρίσι. Στη Γερμανία, Γάλλοι και Γερμανοί καλλιτέχνες ομόρφυναν τα ανάκτορα στο Πότσδαμ,στην Στουτγκάρδη,στην Βιέννη και στο Βύρτσμπουργκ.
Δείγμα το Παλάτι Κινσκι στην παλιά πλατεία της Πράγας

Θέατρο των ευγενών στην Πράγα σε Νεοκλασικό ρυθμό

Ρυθμός Αναβίωσης –Νεοκλασικός –Νεογοτθικός- Νέο-αναγεννησιακός  (19ος αιώνας )
Η Νεοκλασική αρχιτεκτονική είναι αρχιτεκτονικό στυλ που έχει τις ρίζες του στο νεοκλασικό κίνημα που ξεκίνησε στα μέσα του 18ου αιώνα. Στην πιο αγνή της μορφή έχει ύφος προερχόμενο κυρίως από την αρχιτεκτονική της κλασικής Ελλάδας και Ρώμης.

Πρόκειται για την αναβίωση του κλασικού αρχαιοελληνικού στυλ κτιρίων, που έφτασε και στην Ελλάδα στις αρχές του 19ου αιώνα, όταν οι βασιλείς αποφάσισαν να το καταστήσουν το «επίσημο» αρχιτεκτονικό ρεύμα των δημόσιων κτιρίων της πρωτεύουσας.

Χαρακτηριστικά για να ξεχωρίσετε τα νεοκλασικά κτίρια:
Τα κοινά στοιχεία με τους αρχαιοελληνικούς ναούς είναι ο βασικός “μπούσουλας”. Η συμμετρία είναι ο βασικός άξονας με τον οποίο χτίζονται. Τα κτίρια είναι συνήθως μονόχρωμα, με καθαρές επιφάνειες, γραμμική διακόσμηση, κίονες και αετώματα με διακριτικά ανάγλυφα στοιχεία και τα διακρίνει η αίσθηση σταθερότητας και μεγαλοπρέπειας. Ξεχωρίζουν επίσης τα χαρακτηριστικά ακροκέραμα, παρατεταγμένα σε κεραμιδωτή στέγη με «στεφάνωμα» από υλικό τερακότα.
Δείγμα το Θέατρο των ευγενών της Πράγας

Το δημοτικό μέγαρο της Πράγας σε ρυθμό Αρτ Νουβό

Αρτ Νουβό Ρυθμός (Τέλη 19ου αιώνα)
Σημαίνει «νέα τέχνη», εμφανίστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα και εφαρμόστηκε σε ολόκληρη την Ευρώπη, λαμβάνοντας διαφορετική ονομασία σε κάθε χώρα. Στην Καταλωνία για παράδειγμα, όπου «έδρασε» ο μεγάλος αρχιτέκτονας της αρ νουβό Antoni Gaudi, το κίνημα ονομάστηκε απλώς «μοντερνισμός».

Πώς να διακρίνετε τα αρ νουβό κτίρια:

Από την επιτήδευση της μορφής με στοιχεία που λειτουργούν σαν σύμβολα και αντλούνται από τη φύση – δηλαδή τα κτίρια «μιμούνται» φυσικές μορφές, κάτι που το κίνημα δανείστηκε από την ιαπωνική τέχνη. Επίσης, ενυπάρχουν στα κτίρια γοτθικά και βικτωριανά στοιχεία συνδυασμένα με σύγχρονες ιδέες.
Δείγμα Το Δημοτικό Μέγαρο στην  πλατεία Δημοκρατίας της  Πράγα

Πηγή wikipedia